Obywatelstwo polskie: wymagania — przez wojewodę czy prezydenta
Opublikowano 28 października 2026
Cudzoziemiec dostaje obywatelstwo polskie na dwa sposoby. Wojewoda uznaje za obywatela, jeśli spełniasz warunki z art. 30 ustawy: od 1 do 10 lat pobytu na zezwoleniu stałym (zależnie od drogi) i znajomość polskiego potwierdzoną certyfikatem państwowym co najmniej B1. Prezydent może nadać obywatelstwo każdemu — ustawa nie stawia mu żadnych warunków.
W skrócie
- Uznanie przez wojewodę: zwykła droga to 3 lata nieprzerwanego pobytu na zezwoleniu na pobyt stały, rezydenta długoterminowego UE albo prawie stałego pobytu, stały dochód i tytuł do mieszkania. Opłata: 1000 zł.
- Polski w każdej drodze uznania: certyfikat państwowy co najmniej B1, świadectwo szkoły w Polsce albo szkoły za granicą z polskim językiem wykładowym. Certyfikat telc i świadectwo szkoły policealnej się nie liczą.
- Testu wiedzy o Polsce dziś nie ma. Proponuje go projekt w Sejmie (druk 1888), razem z poziomem C1 — stan na 28.10.2026: nieuchwalony.
Jakie są dwie drogi do obywatelstwa?
| Co | Uznanie (wojewoda) | Nadanie (prezydent) |
|---|---|---|
| Warunki | wyliczone w art. 30: lata pobytu stałego, dochód, mieszkanie, polski | ustawa nie stawia żadnych |
| Polski | certyfikat państwowy co najmniej B1 albo świadectwo szkolne | wniosek zawiera informację o znajomości polskiego |
| Gdzie złożyć | u wojewody właściwego dla miejsca zamieszkania | przez wojewodę albo konsula |
| Rozstrzyga | decyzja wojewody | postanowienie prezydenta |
| Opłata skarbowa | 1000 zł | 1669 zł za przyjęcie wniosku przez wojewodę |
Ustawa nie stawia prezydentowi warunków ani terminu. Uznanie przez wojewodę jest zwykłą sprawą administracyjną: jeśli spełniasz warunki z art. 30 i nie zagrażasz bezpieczeństwu państwa (art. 31), wojewoda uznaje cię za obywatela.
Ile lat trzeba mieszkać w Polsce?
Ile lat pobytu wymaga każda droga uznania za obywatela
- pobyt stały + dochód i mieszkanie3 lata
- małżeństwo z obywatelem od 3 lat2 lata
- status uchodźcy2 lata
- 10 lat legalnego pobytu + dochód i mieszkanie10 lat
- Karta Polaka lub polskie pochodzenie1 rok
W każdej drodze także certyfikat państwowy co najmniej B1 albo świadectwo szkolne (art. 30 ust. 2).
Liczą się lata nieprzerwanego pobytu na jednym z trzech tytułów: zezwoleniu na pobyt stały, zezwoleniu na pobyt rezydenta długoterminowego UE albo prawie stałego pobytu. Zezwolenie na pobyt czasowy ani ochrona czasowa nie jest żadnym z nich — z wyjątkiem drogi 10-letniej, gdzie liczy się cały legalny pobyt, ale zezwolenie stałe i tak trzeba mieć w dniu wniosku.
- 3 lata — zwykła droga; do tego stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do mieszkania.
- 2 lata — jeśli od co najmniej 3 lat jesteś w małżeństwie z obywatelem polskim albo nie masz żadnego obywatelstwa.
- 2 lata — na zezwoleniu stałym dostanym w związku ze statusem uchodźcy nadanym w Polsce.
- 1 rok — na zezwoleniu stałym dostanym w związku z polskim pochodzeniem albo Kartą Polaka (zob. Karta Polaka).
Jaki polski jest potrzebny?
W każdej drodze uznania dorosły musi mieć jeden z trzech dokumentów (art. 30 ust. 2): urzędowe poświadczenie znajomości polskiego co najmniej na poziomie B1, czyli certyfikat z egzaminu państwowego; świadectwo ukończenia szkoły w Polsce; albo świadectwo szkoły za granicą z polskim językiem wykładowym. Świadectwo szkoły policealnej nie wystarcza (ust. 2a). Certyfikatu telc ustawa nie wymienia — do obywatelstwa się nie liczy, choć wystarcza do innych spraw.
Który egzamin zdawać, kiedy i z jakimi dokumentami, opisuje strona certyfikat na obywatelstwo. Jak wygląda sam egzamin: egzamin państwowy B1 — pięć części i próg w każdej.
Czy jest test na obywatelstwo?
Nie. Dziś jedynym egzaminem w drodze do obywatelstwa jest egzamin z polskiego. Test wiedzy o Polsce — „Państwowy Egzamin Obywatelski” z ustroju, praw obywatelskich, historii i kultury — proponuje poselski projekt z druku 1888. Ten sam projekt podnosi poziom polskiego do C1, a zwykłą drogę wydłuża do 10 lat.
Stan na 28.10.2026: w Sejmie są trzy projekty zmian (druki 1273, 1759 i 1888). Dwa pierwsze zmieniają tylko zwykłą drogę z 3 do 10 lat; żaden z trzech nie został uchwalony. Prezydencki projekt (1759) przewiduje, że sprawy wszczęte przed zmianą kończy się według starych przepisów.
Od czego zacząć?
Od policzenia lat na właściwym tytule pobytu i od certyfikatu — to jedyny warunek, który zależy od twojej pracy, a nie od kalendarza. Sesje egzaminu państwowego odbywają się kilka razy w roku, a na certyfikat czeka się po wynikach; cały cykl z datami: terminy.