Opowiadanie na egzaminie państwowym z polskiego B1: jak je napisać

Kiedy na egzaminie trafisz na opowiadanie?

W części pisemnej są trzy zestawy, w każdym dwa zadania: krótki tekst (a) i długi (b). Wybierasz jeden zestaw i piszesz oba teksty z niego. Opowiadanie zawsze jest tekstem b — i nigdy nie ma go w dwóch zestawach jednego arkusza.

Na B1 opowiadanie było do wyboru w 8 z 14 arkuszy z sesji 2021–2024, czyli w 8 z 42 długich tekstów. Na B2 — w 4 z 9 arkuszy, za każdym razem jako opowiadanie „zainspirowane zdjęciem”.

Od czego zaczyna się opowiadanie w poleceniu?

Polecenie zawsze daje ci punkt wyjścia, i trzeba go użyć dosłownie:

• Pierwsze zdanie (4 z 8). Zaczynasz dokładnie od niego, słowo w słowo — na przykład „Tego dnia padał deszcz.” Wszystkie takie zdania w arkuszach są w czasie przeszłym, więc reszta też.
• Tytuł (3 z 8). Historia ma być o tym, co mówi tytuł, a nie tylko go zawierać. Tytuł przepisz nad tekstem.
• Zdjęcie (2 z 8 na B1, każde na B2). Nie opisujesz zdjęcia — opowiadasz, co się wydarzyło, a zdjęcie jest jedną ze scen.

Niektóre polecenia podają zdanie w dwóch formach, np. „obudziłam się/obudziłem się”. Wybierz formę, która pasuje do ciebie albo do bohatera, i trzymaj się jej do końca tekstu.

Ile słów i ile czasu?

Przy opowiadaniu na B1 arkusz drukuje 170 słów (raz 175). Na cały blok pisania — krótki tekst i opowiadanie razem — masz 75 minut. Arkusz drukuje też kryteria oceny bloku: wykonanie zadania (treść, forma, objętość), środki językowe i poprawność językową, każde od 0 do 10 punktów.

Długość jest częścią pierwszego kryterium („objętość”). Arkusz nie podaje, jak punkty dzielą się między dwa teksty ani co dokładnie daje każdy punkt — te opisy Komisja zostawia dla egzaminatorów.

Jak zbudować opowiadanie?

• Początek: kto, gdzie, kiedy. Jedno–dwa zdania wystarczą — albo zdanie z polecenia.
• Problem: coś idzie nie tak albo inaczej, niż planowano.
• Zwrot akcji: jedno wydarzenie, które zmienia sytuację. Słowa „nagle”, „wtedy”, „okazało się” są tu na miejscu.
• Rozwiązanie: jak się skończyło.
• Puenta: jedno–dwa zdania o tym, co z tego zostało.

Czasy przeszłe pracują tu w parach. Wydarzenia, które idą jedno po drugim, piszesz w aspekcie dokonanym: obudziłam się, ubrałam się, wybiegłam. Tło i to, co trwało, w niedokonanym: padał deszcz, szłam przez park, czekałyśmy. Do kolejności wystarczą: najpierw, potem, kiedy, nagle, w końcu, od tamtego dnia.

Przykład: opowiadanie na B1

To nasz tekst, nie z arkusza: pierwsze zdanie wymyśliliśmy sami. Ma 167 słów; arkusze B1 drukują przy opowiadaniu 170.

„Pechowy poniedziałek”

Tego ranka wszystko szło nie tak. Budzik nie zadzwonił, więc obudziłam się dwadzieścia minut przed ważnym spotkaniem w pracy. Szybko się ubrałam, wypiłam łyk zimnej kawy i wybiegłam z domu.

Na przystanku okazało się, że autobus właśnie odjechał. Postanowiłam iść pieszo, bo biuro jest niedaleko. Kiedy szłam przez park, zaczął padać deszcz, a ja oczywiście nie miałam parasola. Mokra i zła, biegłam co sił w nogach.

Nagle zobaczyłam starszą panią, która przewróciła się na mokrym chodniku. Miała około osiemdziesięciu lat i bardzo bolała ją noga. Nikt się nie zatrzymał. Pomogłam jej wstać, pozbierałam jej zakupy i zadzwoniłam po taksówkę. Czekałyśmy razem pod drzewem prawie pół godziny.

Do biura przyszłam mokra i bardzo spóźniona. Wszyscy w sali już siedzieli przy stole i patrzyli na mnie. Byłam pewna, że szef będzie zły. Tymczasem on uśmiechnął się i powiedział: „Mama już do mnie dzwoniła. Dziękuję pani”.

Okazało się, że starsza pani była jego matką i opowiedziała mu przez telefon, co się stało. Od tamtego dnia nie boję się pechowych poniedziałków.

Inne długie i krótkie teksty z przykładami znajdziesz w pisaniu na egzaminie państwowym, a różnice między pisaniem na telc i na państwowym — w przewodniku po pisaniu. Pozostałe części egzaminu B1 opisuje strona egzamin państwowy B1.