Przymiotniki w języku polskim: stopniowanie i odmiana (z ćwiczeniami)
Opublikowano 29 października 2026
Stopień wyższy przymiotnika tworzysz końcówką -szy albo -ejszy: młody → młodszy, ładny → ładniejszy. Najwyższy to ta sama forma z „naj-”: najmłodszy, najładniejszy. Kilka częstych przymiotników ma formy nieregularne — dobry, lepszy, najlepszy — a długie przymiotniki i imiesłowy stopniuje się słowem „bardziej”: bardziej zmęczony, najbardziej zmęczony.
W skrócie
- -szy po jednej spółgłosce (młodszy, tańszy), -ejszy po dwóch (ładniejszy, trudniejszy); -ki, -oki, -eki odpadają (krótszy, wyższy).
- Na pamięć: dobry — lepszy, zły — gorszy, duży — większy, mały — mniejszy. Przysłówki: lepiej, gorzej, więcej, mniej.
- Na państwowym B1 stopniowanie ma własne zadanie — nr 3 bloku gramatyki, 5 luk, 2,5 pkt w każdym z 14 arkuszy; odmianę przymiotników sprawdza zadanie 1.
Jak stopniować przymiotniki?
- Odetnij końcówkę -y lub -i: młod-y, ładn-y.
- Jeśli przed nią stoi jedna spółgłoska, dodaj -szy: młodszy, nowszy, tańszy. Jeśli dwie — -ejszy: ładniejszy, trudniejszy, łatwiejszy.
- Przyrostki -k-, -ok-, -ek- odpadają: krótki → krótszy, wysoki → wyższy, daleki → dalszy.
- Stopień najwyższy to „naj-” + stopień wyższy: najmłodszy, najładniejszy.
Po drodze spółgłoska często się zmienia: drogi → droższy, długi → dłuższy, wysoki → wyższy, a „a” lub „o” przechodzi w „e”: biały → bielszy, wesoły → weselszy, ciepły → cieplejszy.
| Stopień równy | Wyższy | Najwyższy |
|---|---|---|
| młody | młodszy | najmłodszy |
| nowy | nowszy | najnowszy |
| tani | tańszy | najtańszy |
| ładny | ładniejszy | najładniejszy |
| trudny | trudniejszy | najtrudniejszy |
| łatwy | łatwiejszy | najłatwiejszy |
| ciepły | cieplejszy | najcieplejszy |
| wysoki | wyższy | najwyższy |
| niski | niższy | najniższy |
| krótki | krótszy | najkrótszy |
| długi | dłuższy | najdłuższy |
| drogi | droższy | najdroższy |
| lekki | lżejszy | najlżejszy |
| biały | bielszy | najbielszy |
Które przymiotniki stopniują się nieregularnie?
Cztery najczęstsze, i właśnie dlatego trzeba je znać na pamięć. Lista zagadnień egzaminu państwowego nazywa je supletywnymi.
| Stopień równy | Wyższy | Najwyższy |
|---|---|---|
| dobry | lepszy | najlepszy |
| zły | gorszy | najgorszy |
| duży | większy | największy |
| mały | mniejszy | najmniejszy |
Kiedy „bardziej” i „najbardziej”?
Przy przymiotnikach, które są imiesłowami (zmęczony, zadowolony, interesujący), przy długich i rzadkich formach (bardziej kolorowy, bardziej gorzki) i tam, gdzie forma prosta brzmi obco. W drugą stronę działa „mniej”: mniej trudny, najmniej trudny. Przymiotniki, których nie da się stopniować — drewniany, wczorajszy, martwy — nie mają ani jednej, ani drugiej formy.
Jak porównać dwie rzeczy?
- „niż” + mianownik: „Tomek jest wyższy niż Ania”.
- „od” + dopełniacz: „Tomek jest wyższy od Ani”, „Mój brat jest wyższy ode mnie”.
- Stopień najwyższy z „w”, „z”, „spośród”: „najwyższy w klasie”, „najlepszy z nas”, „najtańszy spośród wszystkich”.
A przysłówki?
Przysłówek na -o lub -e dostaje -ej albo -iej: szybko → szybciej, ładnie → ładniej, i „naj-” w stopniu najwyższym. Nieregularne odpowiadają nieregularnym przymiotnikom: dobrze → lepiej, źle → gorzej, dużo → więcej, mało → mniej.
| Przysłówek | Wyższy | Najwyższy |
|---|---|---|
| szybko | szybciej | najszybciej |
| łatwo | łatwiej | najłatwiej |
| ładnie | ładniej | najładniej |
| często | częściej | najczęściej |
| blisko | bliżej | najbliżej |
| daleko | dalej | najdalej |
| dobrze | lepiej | najlepiej |
| źle | gorzej | najgorzej |
| dużo | więcej | najwięcej |
| mało | mniej | najmniej |
Jak odmienia się przymiotnik?
Przymiotnik przyjmuje rodzaj, liczbę i przypadek rzeczownika. W bierniku rodzaju męskiego forma zależy od tego, czy rzeczownik oznacza kogoś żywego: „mam nowego kolegę”, ale „mam nowy telefon”. Po k i g przed -e pojawia się -i-: polskie, polskiego, drogie, drogiego. Mianownik liczby mnogiej z mężczyznami — nowi, dobrzy, polscy — opisuje wpis liczba mnoga.
| Przypadek | m. | ż. | n. | lm. m.-os. | lm. pozostałe |
|---|---|---|---|---|---|
| mianownik | nowy | nowa | nowe | nowi | nowe |
| dopełniacz | nowego | nowej | nowego | nowych | nowych |
| celownik | nowemu | nowej | nowemu | nowym | nowym |
| biernik | nowego / nowy | nową | nowe | nowych | nowe |
| narzędnik | nowym | nową | nowym | nowymi | nowymi |
| miejscownik | nowym | nowej | nowym | nowych | nowych |
Gdzie przymiotniki są na egzaminie?
Lista zagadnień gramatycznych egzaminu państwowego wymienia odmianę przymiotników oraz stopniowanie przymiotników i przysłówków — proste, nieregularne i opisowe — na A2, B1 i B2. Na B1 w każdym z 14 arkuszy w bibliotece stopniowanie ma osobne zadanie 3 w bloku gramatyki: 5 luk, 2,5 pkt. Formę przymiotnika w przypadku wybierasz w zadaniu 1. Cały blok opisuje wpis gramatyka na B1; przypadki — przypadki.
Ćwiczenia
- Ten film jest ______ (ciekawy) od książki.
Odpowiedź
ciekawszy — jedna spółgłoska przed -y: -szy
- Ten dom jest ______ (stary) niż tamten.
Odpowiedź
starszy — niż + mianownik
- To jest ______ (dobry) restauracja w mieście.
Odpowiedź
najlepsza — stopniowanie nieregularne: dobry — lepszy — najlepszy
- Mój brat jest ______ (wysoki) ode mnie.
Odpowiedź
wyższy — -oki odpada: wysoki → wyższy; od + dopełniacz
- Dziś jest ______ (ciepło) niż wczoraj.
Odpowiedź
cieplej — przysłówek: -o → -ej
- Po tej pracy Marek był ______ (zmęczony) niż zwykle.
Odpowiedź
bardziej zmęczony — stopniowanie opisowe
- Ania rozmawia z ______ (nowa) koleżanką.
Odpowiedź
nową — z + narzędnik
- Nie mam ______ (czerwony) długopisu.
Odpowiedź
czerwonego — przeczenie: dopełniacz